Mostrando entradas con la etiqueta 15. Aro garaikidea.. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta 15. Aro garaikidea.. Mostrar todas las entradas

jueves, 21 de mayo de 2015

PREZIAK

ARO GARAIKIDEA XIX. MENDEA

ARO GARAIKIDEA XX. MENDEA

Timeline Aro Garaikidea

GERTAERA HAUEK ORDENATU, AZALDU ETA ESAN ZE MENDETAN GERTATU ZIREN:

http://www.readwritethink.org/files/resources/interactives/timeline_2/

II. Errepublika
I. Errepublika
Independentzia Gerra (Aranjuezko Matxinada eta Cadizko Konstituzioa)
Elisabet II.aren erregealdia
Fernando VII.aren erregealdia (Amerikako koloniak galdu)
Francoren Diktadura
Demokraziarako trantsizioa (Presidenteak)
Gerra Zibila
Amadeo Savoiakoa
Primo de Riveraren dikadura

TEST ARO GARAIKIDEA

ARO GARAIKIDEA - TEST

Gaia errepasatzeko:


Test creado con GoConqr por miriambasurtoo

jueves, 15 de mayo de 2014

martes, 12 de junio de 2012

Guillermo Marconi

 
Familia aberats batean jaio zen. Boloniako unibertsitatean egin zituen ikasketak, eta han hasi zen uhin elektromagnetikoak komunikazio telegrafikoan nola erabili aztertzen. Esperimentu horien emaitzak 1896an aplikatu ziren Britainia Handian, Penarth eta Weston artean. Haririk gabeko telegrafiaren sortzailea izan zen. Haririk gabeko lehen komunikazioa lortu zuen Pontecchion (1895), Spezian (1897), Mantxako itsasartean zehar (1898), eta Irlanda eta Ternua artean. 1901eko abenduaren 12an lortu zuen lehenengo aldiz irrati bidezko komunikazioa Atlantikoaren bi aldeen artean. Sintonia asmatu zuen, eta baita beste tresna elektromagnetiko asko ere; seinale magnetikoen atzemailea (1902) eta uhinen sortzailea, besteak beste. Halaber, mikrouhinen tresnak hobetu zituen.
 1909an Fisikako Nobel saria eskuratu zuen Karl Ferdinand Braunekin batera, irrati-telegrafian eta uhin elektromagnetikoen ikerketan egin zituen ekarpenengatik. 1930ean Italiako Zientzia Akademiako lehendakari izendatu zuten. Zientziari egindako ekarpenak






jueves, 7 de junio de 2012

Stephenson


Wylam,, Northumberland (Erresuma Batua) jaio zen, 1781 (e) ko ekainaren 9a. Meatze jornalero semea (1748-1810), behiak bere haurtzaroa mantenduko dira, eta ez irakurri, 18 urte arte ikasten. Shoemaker, jostun eta erlojugile bezala lan egin zuen. 1804 sartu zen, bere aita zuten joan itsu leku Killingsworth minak. Asmakuntzak praktiko multzo bat bihurtu zen laster. 1810 urtean, eskualdeko baserritar batek irakatsi matematika, mekanika eta biologia nozioak. Segurtasun-meategietan erabiltzen ziren lehen lanparak bat asmatu zuen, partekatutako nahiz eta British Humphry Davy, aldi berean, antzeko lanpara bat sortu zuen asmakuntzaren meritua. Bere locomotora del diseinuan lan hasieran makinak zamak garraiatzen ikatz meategietan eraikuntza mugatu ziren. 1814 urtean lurrun tren-makina bat eraiki zuten, Darlington bakarrik denbora luzez erabilgarri eta fidagarria izan zen trena. Baina lehen lokomotora Richard Trevithick by izan zen eraiki eta 1804., Ez da, burdinurtua rails bere pisua egokitzat zirkulatzen duelako lan. 1813 William Hedley "Puffing Billy" Wylam meatzearen izeneko tren-makina bat eraiki zuen ere. George Stehenson ezin da locomotora del inventor gisa ere, baina, XIX mendearen hasieran trenbidea aitzindaria arrakasta gehien. Stephenson zuzendaritzapean, 1825 (e) ko irailaren 27a ireki Under trenbide Stockton eta Darlington arteko lehenengo publiko ireki. Bere "lokomozio" 38 ikatza eta garia partzialki kargatutako bagoiak buru jarri zen, gehienak banku zuten ospakizuna etorriko 600 pertsona bitartean emandako ziren. Biharamunean hasi autoa "Experiment" ohiko erabileran, baina urte zaldiak bota. Lokomozio Liverpool eraikuntza 1.La Manchester No 1829 urtean zementatuta, bere ospea betiko. Rainhill In lehenago ospatuko lehiaketa bat hainbat eredu artean, lokomotore onena eta azkarrena zein zen ikusteko. Zehaztapena ezarritako, drag bere pisua hirukoiztu behar du 10 orduko mila Ingeles tasa kea ekoizten gabe. Atera zen, George Stephenson eta bere seme Robert Rocket gainean denean, bere pisua dio bost aldiz 14 eta 20 kilometroko orduko abiadura. Arrakasta hau batez ere ondorioz zirriborro behartuta hobetutako errekuntza eta igo galdara hodi lurrun gehiago ekoizten erabili. Ordutik Stephenson Ingalaterran eta eraiki makina trenbide handien eraikuntza bere burua eta, Belgika, Holanda, Frantzia, Alemania, Italia eta Espainian lerro buru.







miércoles, 6 de junio de 2012

martes, 15 de mayo de 2012

1812.Cádizko konstituzioa



1812 Espainiako Konstituzioa ere deitua, La Pepa, Espainiako Parlamentuak aldarrikatzen zen Cadizen, 1812 (e) ko martxoaren 19a. Garrantzia historiko handia da, Espainiako jakin arazi, bere denbora gehien liberal bat izateaz gain, lehen Konstituzioa izanik. Bere goitizena, La Pepa jatorriari dagokionez, San Jose egunean aldarrikatzen zen, non litzateke Pepa goitizena.Ofizialki bi urte bere aldarrikatu, 1814 martxoaren 19 arte indarrean izan zen, Fernando VII.a Espainiako bueltan. Geroago, indar zen Liberal Trienio zehar (1820-1823) eta 1836-1837 aldi labur bat, eta gobernu aurrerakoi horrek prestatu 1837 Konstituzioaren pean. Hala ere, ia force de facto bihurtu zen, bere sorrera aldian geroztik Espainian askoz José Espainian I, dagokienei-batzordeak behin-behineko esku gainerako pro-frantses gobernuaren eskutik izan zen bere oposizio antolatzeko Joseph I, eta gainerako lurraldeetan Espainiako koroa (virreyes) nahasmena eta botere hutsean Napoleonen inbasioa eragindako egoera batean zeuden.Emandako Konstituzioak sufragio unibertsala, nazio-subiranotasuna eta monarkia konstituzionala, botereen bereizketa, [1] [2] prentsa askatasuna, lur-banaketa eta industria askatasuna gogoratzeko, besteak beste.
Bat eredugarria Konstituzioak.1812 Konstituzioa, La Pepa,, liberalismo global mugarri bat ezagutzen aldarrikatzen dute. Konstituzioak ziren guztiak, Latinoamerikako herrialdeetan, Italian eta Europako estatu liberalen oinarrituta.Frantsesen gainean, by discredited muturreko indarkeria (gillotina, Robespierre, Directory, Napoleon, etab.)AEB gainean, eta soilik kolonia bat bihurtu zen independente eragiten dio, Espainiako Espainiako bere ondasun guztiak, Europa, Asia, Afrika eta Amerikako nazio bat definitzen duen bezala, bilera leku eta Espainiako bilera kontrastea hemispheres bai.Espainiako gerra Napoleonen borrokatu zuen For Jose de San Martin eta Simon Bolivar bere izpiritua eta Espainiako Amerikan ezartzeko egin duten.


Diputados de ultramar que tomaron parte en la Constitución de 1812.

ARGENTINA
López Lisperguer ,Francisco. Consejo de Indias.
Rodríguez ,Manuel. Capitán-
Velasco ,Luis. Teniente Coronel.
Caicedo, José Domingo. Abogado.
URUGUAY
Zufriategui ,Rafael.Presbítero.
VENEZUELA
Clemente ,Fermín. Abogado.
Palacios, Esteban. Consejero de Hacienda.
Rus ,José Domingo. Abogado

MÉXICO

Mariano Mendiola
CHILE
Fernández de Leiva ,Joaquín. Abogado.
Riesco y Puente ,Miguel.Capitán
EL SALVADOR
Ávila, José Ignacio.
COSTA RICA
Castillo, Florencio. Presbítero.
GUATEMALA
Larrazábal, Antonio. Canónigo
López, José.
NICARAGUA
López de la Plata, José Antonio. Abogado
Llano, Andrés. Capitán de navío.
PERÚ
Inca Yupanqui, Dionisio.Teniente coronel
Morales, Vicente. Abogado y catedrático
Navarrete, José Antonio. Abogado.
Ostolaza, Blas.Abogado.
Rivero, Mariano. Regidor
ECUADOR
Mejía José. Oficial de Justicia.
Olmedo y Maruri, José Joaquín.
CUBA
Jaúregui, Andrés.Teniente.
O´Gavan, Juan Bernardo. Provisor y vicario.
Clemente Nuñez, Juan. Regidor
Santa Cruz, Joaquín.Coronel.
PUERTO RICO
Power Ramón. Marino
REPÚBLICA DOMICANA
Álvarez de Toledo, José. Teniente de navío.
FILIPINAS
Couto, José Manuel. Canónigo.

martes, 24 de mayo de 2011

sábado, 14 de mayo de 2011

jueves, 5 de mayo de 2011

Industriar Iraultza


ndustria Iraultza XVIII. mendearen bukaeran eta XIX. mendearen hasieran Britainia Handian sortu eta mundu osora zabaldu zen aldaketa teknologiko, sozioekonomiko eta kulturala izan zen. Horri esker, industrian eta makinerian oinarritutako ekonomiak eskulan tradizionalaren lekua hartu zuen. Oihal-industrian zein altzairua ekoizteko tekniketan hasita, kanalen nahiz errepideen (eta, geroago, burdinbideen) sorkuntzak eta hobekuntzak produktu berrien salerosketa erraza eta azkarra ahalbidetu zuten. Hasiera batean ikatzez hornitutako lurrun makinek zein oihal industriako mekanizazioak ekoizpen ahalmena handitu zuten. Metal hutsezko makineriak eta lanabesek beste industriak mekanizatzeko prozesua erraztu zuten XIX. mendeko lehen bi hamarkadetan.
ndustria Iraultzaren garaia zehazterakoan historialariak ez datoz bat. Eric Hobsbawmen arabera, 1780ko hamarkadan sortu eta 1830ekoan edo 1840koan "lehertu" zen. T. S. Ashtonek, aldiz, 1760 eta 1830 bitartean gauzatu zela dio.
Mendebaldeko Europara eta Ipar Amerikara hedatu zen XIX. mendean zehar, eta, hortik, mundu osora. Gizartearen gaineko eragina egundokoa izan zen, eta askotan Neolitoko Iraultzarekin alderatzen da.
1850 inguruan Bigarren Industria Iraultza deritzona sortu zen, lurrunontzien eta burdinbideen garapenak ekonomia eta teknologia bultzatu ahala. Geroago, XIX. mendearen bukaeran, barne errekuntzako motorraren eta argindarraren sorkuntza zirela eta, garapen ekonomiko eta teknologiko hori sakondu egin zen.
Produkzio bideen aldaketa
Lurrun makina, aldaketa handia eragin zuen teknologia.

Industria Iraultzak eduki zituen ondorio ekonomiko garrantzitsuenen artean produkzio bideen aldaketa dago. Aldaketa hau Iraultzan gertatu ziren hainbat aldaketek ekarri zuten, ondoren ikusiko den moduan.

Gertatu zen aldaketa bortitz honen arrazoietako bat aurrerapen teknologikoak izan ziren. Leku batzuetan, Ingalaterra eta Frantzian adibidez, gremioak desagertu ziren XVIII. mendearen amaieran, eta horrek artisau bakoitzak ekoizterakoan nahi zituen metodoak erabiltzea ekarri zuen. Modu honetan makina berriak agertzen joan ziren, denbora aurrezteko eta produkzioa igotzeko. Hobekuntza hauek ehungintza eta siderurgian izan ziren batez ere, eta azkenean tailer txiki baten jabe zirenak itzelezko pabilioietan zeuden industrien ugazabak bihurtu ziren. Lantegi hauetan langile kopuru handia erabiltzen zen, baina gehienetan ez ziren haiek lana modu zuzenean egiten zutenek, horretarako makinak baitzeuden. Haien funtsezko lana makina hauek maneilatzea eta zaintzea zen. Makinen bidez industrien jabeek errentagarritasun handia lortzen zuten: langile gutxiago kontratatu, eta ondorioz soldata gutxiago, ordaindu behar zituzten; produkzioa askoz handiagoa zen; honen kalitatea ere hobea zen; eta denbora gutxiago behar zuten zehozer produzitzeko. Honen ondorioz baita ere konpetibitatea gero eta gogorragoa izan zen eta horregatik zen beharrezkoa agertzen ziren berrikuntza guztiak lantegietara eramatea arrakasta euki nahi bazen. Egia esanda dena zen “bidezkoa” ahalik eta irabazi gehienak lortzeko, eta horregatik ailegatu ziren langileak lehenago ikusi diren egoetara.

Ikusi denez Industria Iraultzaren ondorioz produkzio bide tradizionalak, hau da gremio-elkarteen artisautza tailerretan, desagertu egin ziren; eta beste berri batzuk agertu ziren, produkzio bide industrialak hain zuzen ere.

El Siglo de las Luces



Aro Garaikidea. Gastelaniaz Santillana














De Primo de Rivera a Franco






La transición y la democracia